Omyłkowo przelałeś pieniądze na niewłaściwe konto bankowe? Nie ma tragedii. Możesz odzyskać środki w całości. Chwila roztargnienia i przez przypadek możemy przesłać środki na nieodpowiedni numer rachunku bankowego. Każdemu przecież może się zdarzyć. Co wtedy?

Od strony prawnej

Z punktu widzenia prawnego środki uzyskane przez odbiorcę przelewu mają znamiona “bezpodstawnego wzbogacenia“. Kwestię tę reguluje kodeks cywilny (kc). W myśl przepisów kc (art. 405), kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Do wystąpienia z powództwem cywilnym o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, potrzebujemy dane odbiorcy przelewu. Niestety nie jest tak prosto je uzyskać, o czym przekonamy się niżej.

Cofnięcie przelewu

Jak powszechnie wiadomo, przelewy w bankach funkcjonują w oparciu o system ELIXIR i są wysyłane o różnych porach dnia. Póki przelew nie wyszedł z banku, mamy możliwość anulowania go. W tym celu jak najszybciej kontaktujemy się z pracownikiem banku dzwoniąc pod infolinię i informujemy o złożeniu błędnego polecenia przelewu.

Reklamacja

Jeśli cofnięcie przelewu nie jest możliwe, to pozostaje nam reklamacja. Udajemy się do właściwej placówki banku i składamy reklamację na piśmie. Pracownik banku poinstruuje nas, jak wypełnić taki dokument. Po złożeniu reklamacji, nasz bank skontaktuje się z odbiorcą feralnego przelewu i poinformuje go, że przelew nastąpił przez pomyłkę i powinien zwrócić pieniądze. Bank może poprosić także o zgodę na ujawnienie danych odbiorcy przelewu dla nadawcy.

W tych okolicznościach odzyskanie pieniędzy przez nadawcę przelewu zależy od dobrej woli odbiorcy przelewu. Jeśli odbiorca się uprze, że nie odda pieniędzy albo nie ujawni swoich danych, to nic mu nie zrobimy. Bank z którego zleciliśmy przelew nie może ujawnić danych osobowych odbiorcy przelewu. Obowiązuje go tajemnica bankowa, a w przypadku SKOK-ów – tajemnica zawodowa. A bez danych odbiorcy, nie ma sposobności wystąpienia na drogę sądową.

Ukłon w stronę poszkodowanych

22 marca 2018 roku Sejm uchwalił nowelizację ustawy o usługach płatniczych. Ustawa wejdzie w życie w ciągu 3 miesięcy. Ustawa wychodzi naprzeciw oczekiwaniom osób poszkodowanych w wyniku błędów w rachunku odbiorcy przelewu. Zgodnie z nowymi zapisami ustawy, przewidziano specjalny tryb dochodzenia zwrotu błędnie przelanych środków.

Na gruncie dotychczas obowiązujących przepisów nie było możliwości, żeby bank ujawnił dane odbiorcy przelewu, co otworzyło by drogę dochodzenia roszczeń dla nadawcy przelewu. Nowe przepisy wypełniają tę lukę. Jak wyglądają nowe regulacje w praktyce?

Procedura zwrotowa w pigułce
  1. nadawca przelewu informuje bank o wykonaniu przelewu na niewłaściwy rachunek. Winien to zrobić jak najszybciej, bo z chwilą powiadomienia odbiorcy przelewu o błędzie, nie może się on powoływać na tzw. dobrą wiarę (czyli że wydał pieniądze w przekonaniu, że to jego własne środki);
  2. bank nadawcy w ciągu 3 dni roboczych od powiadomienia, zwraca się do odbiorcy przelewu o zwrot nienależnie otrzymanej płatności na specjalny rachunek techniczny banku. Równocześnie bank poucza beneficjenta, że brak zwrotu pieniędzy w wyznaczonym terminie (30 dni), będzie skutkować przekazaniem przez bank danych odbiorcy dla nadawcy przelewu, co umożliwi mu dochodzenie roszczeń w trybie sądowym;
  3. otrzymane środki od odbiorcy przelewu na rachunku technicznym – bank w ciągu 1 dnia roboczego przekazuje na konto osoby poszkodowanej, co kończy procedurę.
  4. jeśli w ciągu 30 dni dłużnik nie zwrócił nienależnie otrzymanych środków – bank przekazuje dane dłużnika dla poszkodowanego. A ten ostatni może dochodzić swoich praw w sądzie.

Trudno przewidzieć skutki nowych zmian w prawie. Wydaje się, że większość osób odzyska swoje środki w drodze dobrowolnego zwrotu przez beneficjenta przelewu, bez konieczności występowania do sądu. Sama taka alternatywa, będzie wystarczającym straszakiem na odbiorcę przelewu. Z kolei ci najbardziej oporni, oprócz zobowiązania przez sąd do zwrotu bezpodstawnie otrzymanej kwoty, poniosą również koszty sądowe.

Jak uniknąć błędów w przelewie?
  • skoncentruj się na czynności przelewu, nie zajmuj się innymi rzeczami w międzyczasie,
  • sprawdź 3 razy poprawność numeru konta zanim wyślesz przelew;
  • korzystaj z opcji kopiowania i wklejania, co nie zwalnia Cię z obowiązku ostatecznej wersyfikacji numeru rachunku;
  • nazwa banku odbiorcy – w systemie bankowości (internetowej, mobilnej) – powinna się wyświetlić po wprowadzeniu numeru rachunku. Jeśli znasz nazwę banku odbiorcy, to porównaj ją z wyświetloną nazwą;
  • przelewy, które wykonujesz często – zapisz w grupie zdefiniowanych odbiorców;
  • przed zatwierdzeniem transakcji za pomocą narzędzia autoryzacyjnego (np. kod sms) – upewnij się że numer rachunku w wiadomości przesłanej sms-em pokrywa się z numerem w systemie transakcyjnym. Zwłaszcza pierwsze dwie i cztery ostatnie cyfry.