Oprócz standardowych możliwości przesyłania pieniędzy istnieją też przelewy realizowane w czasie rzeczywistym. Dzięki nim prześlemy środki na konto w innym banku o każdej porze w kilka sekund.

Zwykle na przelew wysyłany z innego banku trzeba czekać w najlepszym wypadku kilka godzin. Gdy transfer zlecamy po południu albo w dzień wolny, pieniądze docierają do adresata na drugi dzień roboczy. Wszystko przez to, że standardowe przelewy Elixir są rozliczane tylko trzy razy na dobę.

Systemy płatności natychmiastowych w Polsce

Jednak istnieją sposoby na to, by przesłać środki na konto w innym banku niezwłocznie, w ciągu kilku sekund, także w sobotę i dzień świąteczny. Służą do tego przelewy ekspresowe. Co to takiego?

Wedle definicji Komitetu ds. Płatności i Rozrachunku są to rozwiązania płatnicze dostępne w trybie 24/7/365, które skutkują natychmiastowym lub prawie natychmiastowym (do jednej minuty) uznaniem rachunku odbiorcy.

Na świecie detaliczne przelewy błyskawiczne funkcjonują w kilkunastu krajach na świecie. Do tego grona zalicza się Polska. W naszym kraju przelewy natychmiastowe dostępne są w ramach trzech systemów:

  • Express Elixir,
  • Blue Cash,
  • SORBNET2.

Pierwsze dwa z założenia służą do przesyłania relatywnie małych kwot (max 100 tys. zł). Ostatni jest z definicji systemem płatności wysokokwotowych (powyżej 1 mln zł), ale pod pewnymi warunkami można nim nadawać także mniejsze sumy.

Szybkie przelewy coraz popularniejsze

Popularność płatności w czasie rzeczywistym systematycznie rośnie. Polscy klienci – zarówno indywidualni, jak i firmowi – korzystają z nich coraz częściej, choć kosztują one znacznie więcej niż zwykłe przelewy.

W 2017 r. operatorzy przelewów ekspresowych obsłużyli w sumie 8,5 mln operacji o łącznej wartości 22,6 mld zł. W porównaniu z rokiem wcześniejszym oznacza to wzrost o odpowiednio: 42 i 51 proc., przy czym dynamiczniej rośnie prowadzony przez KIR system Express Elixir (84 i 64 proc.).

Każdego dnia przez obie platformy przechodzi ok. 25 tys. transakcji (większość przez Express Elixir). Każda z nich opiewa średnio na 2,2 tys. zł (przy czym wyższa jest ona w systemie obsługiwanym przez KIR).

Jeśli chodzi o dzień tygodnia, w obu systemach przelewy natychmiastowe największą popularnością cieszą się w piątki. Najwięcej (2/3) szybkich transferów nadawanych jest w godz. 8-16. Te zlecane w nocy (godz. 0-8) stanowią mniej niż 5 proc. wszystkich.

Przelew Express Elixir

Przelewy ekspresowy Express Elixir zostały uruchomione w czerwcu 2012 r. Początkowo oferowało je kilka podmiotów. Dziś dostęp do systemu zarządzanego przez KIR ma 15 banków uniwersalnych. Do tego należy doliczyć część banków spółdzielczych korzystających z infrastruktury zrzeszających je BPS-u i SGB.

Uwaga! By przelew ekspresowy realizowany w systemie Express Elixir został dostarczony do odbiorcy, obie strony transakcji muszą być jego członkami. Należy też pamiętać o okresowych przerwach w dostępności usługi.

W sytuacji braku możliwości wykonania przelewu w danym momencie użytkownik otrzymuje natychmiastową informację zwrotną od operatora, np. w postaci stosownego komunikatu w bankowości elektronicznej.

Dostępność przelewów Express Elixir

Firma zarządzająca platformą zapewnia, że z jej rozwiązania można korzystać całą dobę przez siedem dni w tygodniu każdego dnia roku. Jednak niektóre uczestniczące w Express Eliksirze banki wprowadzają czasowe ograniczenia w funkcjonowaniu tego typu transferów. Zwykle przerwy konserwacyjne występują w późnych godzinach nocnych i wczesnym rankiem.

W kilku bankach (BGŻ BNP Paribas, Bank Pocztowy, SGB-Bank) przelewy ekspresowe nie są realizowane w weekendy. Z kolei w Citi Handlowym z przekazów realizowanych w czasie rzeczywistym mogą korzystać tylko klienci korporacyjni. Podobnie jest w mBanku, choć jego klienci indywidualni mają do dyspozycji przelewy natychmiastowe na numer telefonu.

Pełną dostępność usługi w trybie 24/7/365 zapewnia pięć instytucji. Chodzi o:

  • BPS,
  • BZ WBK,
  • ING Bank Śląski,
  • PKO BP,
  • neoBank.

Do tego grona można by jeszcze zaliczyć Alior Bank i T-Mobile Usługi Bankowe, w których codziennie w okolicach północy występuje 10-minutowa przerwa w działaniu systemu.

Ograniczenia kwotowe przelewu Express Elixir

Kolejnym ograniczeniem przelewu Express Elixir jest kwota maksymalna. Ustanowiony przez KIR limit systemowy wynosi 100 tys. zł, ale swoje maksima mają także banki oferujące ten produkt.

Przykładowo w Credit Agricole najwyższa dopuszczalna wartość przelewu ekspresowego to 5 tys. zł dla klientów indywidualnych i 10 tys. zł dla firm. W Alior Banku i Banku Pocztowym jest to 20 tys. zł.

Bank Millennium ustanawia limity dzienne. W przypadku klientów detalicznych wynosi on 10 tys. zł na dobę, biznesowych – 20 tys. zł, a bankowości prywatnej – 50 tys. zł.

Cena przelewu Express Elixir

Ile kosztuje przelew Express Elixir? To zależy od banku. Opłaty wahają się od 1 (neoBank) do 10 zł (BPS) w przypadku zlecenia wydanego przez klienta indywidualnego w kanale internetowym. Najczęściej jest to 5 zł. Firmy płacą z reguły dwa razy więcej.

Zdarzają się wyjątki. Pierwszy dotyczy posiadaczy prestiżowych rachunków. W niektórych instytucjach zamożni klienci mogą zlecać przelewy ekspresowe za darmo. Tak jest np. w Banku Millennium i BZ WBK.

Pierwsze dwa w miesiącu przekazy natychmiastowe bez opłat mogą także nadawać posiadacze ROR-u w Idea Banku. Chodzi o rachunek Konto Idealne. Podobnie jest w Alior Banku (pierwszych pięć przekazów z Konta Jakże Osobistego, o ile klient ustawi tę usługę jako jedną z korzyści do konta).

Przelew Blue Cash

Stworzony przez Blue Media System Płatności Blue Cash ruszył na początku 2013 r. Jest znacznie bardziej rozpowszechniony niż konkurencyjny Express Elixir, ponieważ uczestniczy w nim ponad 100 banków. Jednak z drugiej strony niemal w całości są to małe podmioty z sektora spółdzielczego. Tylko sześć banków komercyjnych oferuje przelewy natychmiastowe Blue Cash. Powód?

Przez System Płatności Blue Cash można nadać jednorazowo nie więcej niż 20 tys. zł, czyli pięć razy mniej niż w Express Eliksirze. Ponadto w niektórych bankach limit ten jest jeszcze niższy. Przykładowo w Alior Banku i Nest Banku wynosi 5 tys. zł, a w Eurobanku – 3 tys. zł.

Sporym plusem rozwiązania firmy Blue Media jest możliwość realizacji przelewów natychmiastowych także do banków niebędących jego uczestnikami. Innymi słowy: by błyskawicznie przesłać pieniądze między bankami przez platformę Blue Cash, bank odbiorcy nie musi być jej członkiem. Jak to możliwe? W takiej sytuacji płatność odbywa się za pośrednictwem rachunków operatora.

Przykład. Zlecamy szybki transfer z banku A do banku Y. Ten drugi nie jest jednak członkiem Systemu Płatności Blue Cash, dlatego dostawca rozwiązania przeleje środki ze swojego konta w banku Y na rachunek adresata w banku Y. Taki przekaz ma charakter wewnętrzny i zwykle jest realizowany niezwłocznie.

Uwaga! Skorzystanie z tej opcji sprawia, że dane w polach „nadawca przelewu” i „tytuł płatności” są inne od tych wpisanych przez nadawcę. Wysyłającym jest Blue Media, a w nazwie płatności widnieje numer zlecenia systemowego.

Ile kosztuje przelew Blue Cash?

Każdy z uczestników systemu sam określa cenę przelewu błyskawicznego Blue Cash. Lecz zwykle wynosi ona 5 zł w przypadku klientów indywidualnych, którzy dyspozycję składają w bankowości internetowej. Klienci firmowi płacą najczęściej 10 zł. Jednak zdarzają się wyjątki. Przykładowo w Nest Banku przelew natychmiastowy kosztuje odpowiednio 1 i 5 zł.

Przelew SORBNET

Przelew SORBNET to z definicji przekaz opiewający na min. 1 mln zł realizowany w prowadzonym przez NBP systemie SORBNET2. Ten ma strategiczne znaczenie w polskim systemie finansowym. Poza bankiem centralnym uczestniczy w nim 45 banków komercyjnych.

SORBNET2 to system rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym. Oznacza to, że wraz z wymianą zleceń płatniczych między uczestnikami platformy odbywa się natychmiastowy i ostateczny rozrachunek płatności bez ich wzajemnego kompensowania (jak to dzieje się w systemie Elixir). Taka konstrukcja systemu wymusza na bankach utrzymanie dużej płynności na swoich rachunkach w NBP.

Większość banków umożliwia wykonanie przelewu SORBNET na kwoty niższe niż 1 mln zł. Jednak za taką usługę pobierają kilkadziesiąt złotych. Przeciętnie jest 20 40 zł. Co ciekawe w Idea Banku transfery „przepisowe”, czyli powyżej 1 mln zł, wykonywane są bezpłatnie.

Uwaga! System SORBNE2 ma istotne ograniczenia. Po pierwsze, funkcjonuje tylko w dni robocze. Po drugie, klienci mogą nadawać takie przelewy tylko w godz. 7.30-16.

Do tego w niektórych bankach celem wydania dyspozycji trzeba udać się do oddziału, gdyż nie ma możliwości zlecenie przelewu SORBNET przez internet. Tak jest np. w Eurobanku.

Przelew na numer telefonu

Przelew na numer telefonu to jedna z funkcjonalności systemu płatności mobilnych Blik, z której mogą korzystać klienci ośmiu banków. Zatem tylko nieco ponad połowa organizacji podłączonych do Blika ma w ofercie przelewy P2P (ang. person-to-person). Są to:

  • PKO BP,
  • Inteligo,
  • ING Bank Śląski,
  • BZ WBK,
  • mBank,
  • Bank Millennium,
  • Orange Finanse,
  • Alior Bank.

W porównaniu do zwykłego transferu złotówkowego przelew na telefon wyróżnia się prostotą i czasem realizacji. Nadawca zamiast numeru rachunku odbiorcy podaje nazwę adresata lub przypisany do niego numer telefonu komórkowego. Przelewy na telefon realizowane są przez system Express Elixir, więc docierają do beneficjentów w kilka sekund i są realizowane całą dobę przez siedem dni w tygodniu (z wyjątkiem przerw ustanawianych przez samych dostawców usługi).

Jak wykonać przelew na telefon?

Skorzystanie z przelewu P2P wymaga od klienta:

  1. Posiadania aplikacji mobilnej jednego z podmiotów oferujących usługę,
  2. Uprzedniego powiązania z aplikacją i tym samym z własnym rachunkiem bankowym własnego numeru telefonu.

Ten ostatni trafia do bazy aliasów prowadzonej przez operatora Blika, do której dostęp online mają banki uczestniczące w tym schemacie płatniczym. Dzięki temu w trakcie przekazywania zlecenia do KIR-u bank zlecającego jest w stanie powiązać numer telefonu beneficjenta z jego rachunkiem. Zatwierdzenie płatności wymaga podania PIN-u lub innej metody autoryzacji (np. dotknięcia ekranu smartfona).

Co w sytuacji, gdy odbiorca nie korzysta z Blika? W zależności od banku transakcja zostanie odrzucona albo adresat otrzyma SMS-a z linkiem do strony, na której podaje swój numer konta. W przeciwnym razie pieniądze wrócą do nadawcy.

Niektóre podmioty oznaczają w swoich aplikacjach adresatów pod kątem możliwości otrzymywania przekazu P2P. Dzięki temu klient już w momencie zlecania płatności wie, czy środki od razu dotrą do wskazanej osoby.

Ważne! Przelewy na telefon w Bliku są darmowe.

Popularność transferów P2P systematycznie rośnie. W 2017 r. średnio dziennie zlecanych było tak 4,5 tys. przekazów, przy czym w samym czwartym kwartale – już 6 tys. Statystyczny przelew na numer telefonu opiewał na 120 zł.

Uwaga! Banki oferujące tę usługę limitują kwoty, jaką można przesłać w ten sposób. Przykładowo w Banku Millennium jest to 500 zł, w mBanku – 200 zł, ale np. w BZ WBK – 3 tys. zł.